آمادگی جسمانی

آمادگي جسماني

 

اهداف آمادگي جسماني

 هدف آمادگي جسماني اين است كه انسان از ورزش ودر نهايت از زندگي لذت ببرد ودرعين حال كمترين خطر رابه خود ببيند، بيماري به سراغش نيايد وانرژي لازم براي كارهاي روزمره را هم داشته باشد. آمادگي جسماني با عملكرد اعضاي بدن،كيفيت ورزش كوهنوردي وتندرستي ارتباط مستقيم دارد.كوهنوردي از جمله ورزشهاي سنگيني است كه در فاصله زماني طولاني نياز به توان وانرژي زياد دارد. لذا پرداختن  به فعاليتهاي عمومي وتخصصي در بالاترين حدممكن باآمادگي جسماني ممكن   مي گردد. اصولاً هر تمرين ورزشي داراي سه مرحله اصلي : گرم كردن- اصل تمرين- سرد كردن مي باشد كه به شرح هر كدام مي پردازيم . 

 تمرينات كششي

 تمرينات كششي مجموعه حركتهايي است كه بدن براي بهبود كيفيت در ورزش انجام مي دهد، وبه منظور جلوگيري از سخت شدن مفصل وماهيچه ها، هماهنگي بين عضلات وفعاليتهاي پرتحرك در طول راهپيمايي انجام مي شود. با تمرينات كششي احساس خوبي به شما دست مي دهد وكيفيت گردش خون در بدن بهتر مي شود.از آسيب ديدگي هاي بعدي جلوگيري شده وسبب آرامش بيشتر بدن مي شود. تمرينات كششي رادر هر زماني كه مايل بوديد مي توانيدانجام دهيد . هريك از حركات كششي بدني را به مدت ۱۰ الي 30 ثانيه به صورت ملايم ودلخواه تا آستانه درد    مي توان انجام داد. اصلي ترين زمان براي انجام كشش ، قبل و بعد از اجراي برنامه هاي كوهنوردي است .

 گرم كردن

 هدف از گرم كردن بدن افزايش ضربان قلب، تسريع گردش خون وكشش دادن به عضلات در تمامي قسمتهاي بدن است. سعي كنيد قبل از اجراي برنامه هاي كوهپيمايي 5 تا 10 دقيقه متناسب با شدت فعاليت به گرم كردن بدن اختصاص دهيد . تنفس عميق را فراموش نكنيد توجه ويژه اي به عضلات پشت وكمر داشته باشيد . عموماً بدن را به قسمت هاي كلي زير تقسيم كرده وبراي هر كدام جداگانه حركت در نظر بگيريد: دست ها و پاها، سر و گردن، پشت و كمر، سينه ها وشكم . گرم كردن بدن به شرايط محيط، دماي هوا، نوع پوشاك كوهنوردي، ميزان آمادگي كوهنورد، تمركز روحي رواني بستگي دارد.

 اصل تمرين

 برنامه هايي كه در هنگام ورزش به عنوان حركات اساسي مطرح مي شودجزء اصلي ترين فعاليت هر ورزشكار محسوب مي شود، براي رسيدن به آمادگي مطلوب سعي كنيد با تمرين هاي ميان هفتهدر ميدانهاي ورزشي وباشگاه هابه تقويت عضلات بپردازيد. توجه داشته باشيد كه هدف شما ازورزش چيست ؟ با چه برنامه اي اين كار را انجام مي دهيد ؟ راهپيمايي در كوه با اعتماد به نفس و بالاترين حد توان در ساعات متوالي، مثالي براي اصل تمرين مي تواندباشد. اين كار موجب خواهد شد كه از فرصتهاي بوجود آمده بهتراستفاده كنيد ضمن اينكه دانستن اصطلاحات زير هم كمك زيادي مي تواند باشد . جلسه هاي تمرين: تعداد جلسه هايي كه در هفته در باشگاه يا كوهستان به تمرين مي پردازيد .

 زمان فعاليت: مدت زماني كه براي هرجلسه تمرين اختصاص مي دهيد .

 برنامه تمرين: نوع برنامه هايي كه براي آمادگي جسماني خوداجرا مي كنيد .

 تكرار در تمرين: تعداد مراحلي كه در يك دوره تمرين براي رسيدن به هدف به اجرا در مي آوريد.

 شدت تمرين: هرموقع به خاطر انجام كار سنگين تر نياز به وارد كردن فشار بيشتر به بدن باشد موجب ايجاد شدت در تمرين مي شود .

 تمرين با وزنه: يكي از روشها درتمرين كه در زمان كوتاه به نتايج درخشان مي رسيم تمرين با وزنه است . تمرين با وزنه زيرنظر مربي بدنساز با آگاهي كامل از نوع ورزشي كه انجام مي دهيم امكان پذير است. تمرين با وزنه موجب پيشرفت بدن در فعاليت هاي جسماني مي شود .

 تمرين بدون وزنه: روش ديگر تمرين، تمرين بدون وزنه است. در اين نوع تمرين بدون توجه به وزن اضافي مي توان با فشار وزن خود تمرين هاي لازم را انجام داده و به آمادگي مطلوب رسيد . لذا مقدار فشار وارده بدون توجه به نوع بار، بوسيله بدن واردمي شود. نكته اصلي اين است كه درهر حركت اگر توان انجام يك كار راتا 15 بار تكرار داشته باشيد بايستي برميزان فشار تمرين اضافه كنيد تا بدن بتواند آمادگي لازم رابدست آورد .

 

 سرد كردن

 پس از پايان كار شديدواتمام برنامه اصلي انجام مي گيرد. همانندگرم كردن تمرين هاي ملايم وسبكي كه بين 5 تا10 دقيقه زمان مي برد. معمولاً بعد از فشار شديد، در انتهاي برنامه مقداري با فشار متوسط حركت كرده تا بدين وسيله ضربان قلب به تدريج كاهش پيدا كند . در خاتمه با حركات كششي ملايم سرد كردن بدن را به درستي به انجام برسانيد. بوسيله سرد كردن خستگي از تن بيرون مي رود كه اين خود باعث جلوگيري از كوفتگي عضلات مي گردد .

 

 نمونه هايي از تمرينات كششي :

براي انجام حركات كششي ابتدا اندام را به صورت تفكيكي: سر وگردن، سينه، دستها، پشت وكمر، پاها يابالعكس به انجام برسانيد .

جهت یابی

جهت يابي بدون ابزار   (توسط عوامل طبيعي)

 

هدف كلي

 آشنايي با روشهاي جهت يابي با استفاده از خورشيد، ستاره ها،

ساعت عقربه اي

 جهت يابي

 درطراحي واجراي صعودهادو اصل اساسي را بايد همواره در نظر داشت :

 ۱-مشخص كردن هدف

 ۲-  هدايت گروه به سمت هدف كه اين كار با جهت يابي دقيق وتعيين مشخصات جغرافيايي هدف مورد نظرامكان پذير است. كسب مهارت جهت يابي وتجربه اندوختن دراين زمينه به كوهنوردان امكان مي دهد كه در مكانهاي ناشناس ودر شرايط محيطي متفاوت برنامه خود را انجام دهند وبتوانند ضمن تشخيص موقعيت خود وهدف وعارضه هاي مهم،‌صعود موفقي داشته باشند. بنابراين اولين اقدام يك كوهنورد پيدا كردن جهات مختلف است .

 تفاوت بين سمت و جهت

 جهات نسبت به وضعيت فرد تغيير نمي كند وثابت هستند ولي سمتها به وضعيت قرار گرفتن افراد با مكان ها بستگي دارندومتغير هستند . جهات اصلي عبارتند از : از شمال- جنوب-شرق وغرب . جهات فرعي عبارتند از : شمال غربي-شمال شرقي- جنوب شرقي- جنوب غربي .

 شماره تلفنهاي امداد واورژانس منطقه را همراه داشته باشيد .     

 سمتهاي اصلي عبارتند از : جلو، عقب،‌راست وچپ .

 سمتهاي فرعي عبارتند از : راست جلو،‌چپ جلو، راست عقب وچپ عقب .

واضح است كه پيدا كردن جهت به عنوان مبناي ثابت اهميت دارد وپس از تشخيص جهت است كه سمتها ارزش مي يابند. براي پيدا كردن جهات، يافتن يكي از آنها كافي است وسايرجهت ها نسبت به آن سنجيده مي شود. براي جهت يابي روشهاي گوناگوني وجود دارد كه آنها رابه صورت زير دسته بندي مي كنيم :

 درروز:

               الف: با استفاده از حركت ظاهري خورشيد

                 ب: جهت يابي با ساعت عقربه اي

 در شب:

               الف: با استفاده از ستاره قطبي 

                 ب: با استفاده از حركت ظاهريمان

                 ج: با استفاده از صورت فلكي دباكبر

 

سعي كنيد در بدترين شرايط بهترين روحيه را داشته باشيد .

 

۱- جهت يابي در روز

 

الف) پيدا كردن جهات با استفاده از حركت ظاهري خورشيد.

 براي جهت يابي از اين طريق به ترتيب زير عمل مي كنيم :

 -قطعه چوبي را ‌در روي زمين بطور عمودي قرار مي دهيم (يا استفاده از تير برق،گل ودرخت و...)

 -سايه سرچوبرابا يك تكه سنگ يا چيز ديگري علامت گذاري مي كنيم

 -پس از يك ربع ساعت دوباره سايه سرچوب راكه تغيير كرده است علامت گذاري مي كنيم.

 -سپس بوسيله خطي اين دو نقطه را در روي زمين به يكديگر وصل مي كنيم وامتداد مي دهيم.مشاهده مي كنيم كه جهت حركت سايه از مغرب به مشرق است . اگربه هر نقطه ازاين خط خطي عمود كنيم امتداد شمال وجنوب به دست مي آيد. به عبارت ديگر،‌ اگر فرد ناظر پاي چپ خود را روي علامت اول وپاي راست خود راروي علامت دوم بنهد،‌ روي او بطرف شمال خواهد بود.

 

درصورت همراه داشتن تلفن ازشارژ آن مطمئن شويد .

 

 ب) جهت يابي با ساعت عقربه اي

 در اين روش  به ترتيب زير عمل مي كنيم :

 -ساعت عقربه اي رابا وقت محلي تنظيم مي كنيم،‌سپس آن را طوري در دست مي گيريم كه سايه عقربه ساعت شمار كه به طرف خورشيد گرفته شده در زير خودش قرار بگيرد.

-نيمساز زاويه اي را عقربه ساعت شمار با عدد 12 مي سازد رسم مي كنيم .

-نيمساز زاويه جهت جنوب را نشان مي دهد . دانستن اين نكته ضروري است كه در نيمكره جنوبي،‌نيمساز رسم شده فوق جهت شمال را نشان خواهد داد. با دانستن وقت(مثلاً با وجود ساعت كامپيوتري) مي توان با دو عدد چوب كوتاه وبلند وبا دو عدد باتون كه کوتاه وبلند باشد شبيه ساعت را ساخت،‌كه عقربه هاي آن روي وقت مورد نظر ميزان شده باشند وبدين ترتيب جه را توسط ساعت رسم شده مشخص كرد.

           

در يك كارت اطلاعات شخصي خود رابنويسيد ودريكي از جيبهاي جلويي لباستان قرار دهيد.نام ونام خانوادگي،‌گروه خون،‌تلفن ضروري و...

 

مطابق روش بالا با دانستن زمان مي توان جهت را پيدا كرد.همچنين با دانستن جهت، مي توان وقت را تعيين كرد و با ساختن ساعت آفتابي وقت را مي توان بدست آورد. يك ساعت آفتابي را نشان مي دهد .

 

  ۲- جهت يابي در شب :

مناسب ترين وسايل جهت پيدا كردن جهات مختلف درشب ، ستارگان وماه هستند كه در زير به ترتيب اهميت نحوه استفاده از آنها شرح داده مي شود .

الف) پيدا كردن جهت شمال بوسيله ستاره قطبي

 ستاره قطبي(Polaris) يا جدي بهترين ودائمي ترين وسيله براي پيدا كردن جهت شمال در نيمكره شمالي است ودرصورتي كه به طرف اين ستاره بايستيم، به طرف شمال جغرافيايي ايستاده ايم. براي اينكه بتوانيم ستاره قطبي را از ديگر ستارگان تشخيص دهيم مي توانيم از صورتهاي فلكي دب اكبر يا دب اصغر يا ذات الكرسي به ترتيب زير استفاده كينم :

 1-  صورت فلكي دب اصغر (يا خرس كوچك) شامل هفت ستاره به شكل ملاقه است وستاره ي قطبي پرنورترين ستاره وانتهايي ترين ستاره روي دستگيره اين ملاقه است از آنجاييكه در همه شبهاي فصول سال، ستاره هاي دب اصغر ديده نمي شود از ديگر صورت فلكي نيز براي پيدا كردن ستاره قطبي استفاده مي شود. اگر چه هر يك از صور فوق در همه شبها ديده نمي شود، اما همواره يكي از صورت فلكي دب اكبر يا ذات الكرسي را مي توان در آسمان صاف مشاهده كرد .

 2-  صورت فلكي دب اكبر يا خرس بزرگ شامل هفت ستاره به شكل ملاقه است كه اگر فاصله دو ستاره انتهايي آبريز ملاقه رابه طور فرضي پنج برابر كنيم به ستاره قطبي مي رسيم با استفاده از صورت فلكي ذات الكرسي كه به صورت حرف انگليسي W است، كافي است كه فاصله دو ستاره ضلع داخلي W رابه طور فرضي پنج برابر كنيم تابه ستاره قطبي برسيم .

 

  مراقب گذشت زمان باشيد.

 

صورتهاي فلكي مجموعه ستارگاني هستند كه دركنار يكديگر قرار  مي گيرند واشكال مختلفي را مي سازندكه مدت مشخصي از فصول سال در آسمان ديده مي شود .

 ب) پيدا كردن جهات با استفاده از اشكال ماه

در مدت 30 روز،‌ ماه از هلال شروع مي شود وتاروز 13 و 14 و 15 به دايره كامل (بدر)‌مي رسد ودوباره به صورت هلال مي گردد وناپديد مي شود. با توجه به تغيير شكل ماه، به ترتيب بالا مي توان جهتها را پيدا كرد. در نيمه اول كه ماه ازهلال شروع وبه بدر ختم مي شود،‌ماه بطور متوسط از غروب آفتاب تا نيمه شب در آسمان قابل رويت است وبرآمدگي هلال به طرف غرب وقسمت داخلي قوس آن به طرف شرقاست با ادامه دادن فرضي امتداد ماه تا افق، جهات مذكور بدست مي آيد. درنيمه دوم كه ماه از حالت بدر كامل به هلال مي رسد ، ‌برآمدگي هلال ماه به طرف شرق وقسمت داخلي آن به طرف غرب قرار مي گيرد وازنيمه شب الي صبح در آسمان قابل رويت است .

 ج) پيدا كردن جهات توسط صورت فلكي خوشه پروين

 دسته اي ستاره در حدود پانزده عدد در يك جا به شكل خوشه انگور ديده مي شود كه به ان خوشه پروين مي گويند. اين ستارگان مانند خورشيد از شرق به طرف غرب در حركت ديده مي شوند، ولي در همه حال همه وقت،‌دم آن به طرف مشرق است .

 د) پيدا كردن جهات توسط صورت فلكي بادبادكي

 حدود هفت ستاره در اسمان به شكل بادبادك باعلامت (؟) ديده مي شود . اين ستارگان نيز از طرف شرق به طرف غرب در حركت ديده مي شوند كه در هر حال دنباله آن به طرف جنوب است.

 

 هميشه يك وعده غذاي اضافه غيرفاسدشدني همراه داشته باشيد .

 

 

 

 

 

 

آشنایی اولیه با کوله پشتی

کوله پشتی

کوله پشتي در ميان وسائل يک طبیعتگرد پس از کفش با اهميت ترين وسيله است.از آنجا که تمام وسايل يک کوهنورد بايد در يک کوله پشتي حمل شود و راحتي آن تاثير بسزايي در حرکت شخص دارد لذا کوله پشتي نيز به مروز زمان دچار تحولات زيادي شده است. ابتدا کوله پشتي ها داراي زين مخصوص در بيرون بود و اگر به تصاوير قديمي نگاهي بياندازيم متوجه مي شويم که تمامي کوله پشتي هاي قديمي داراي زين فلزي از بيرون هستند. امروزه از اين نوع کوله پشتي هاي زين دار بسيار نادر توليد مي شوند و اکثر کوله هايي که زين آن ها در داخل قراردارد مورد استفاده قرار مي گيرد. نحوه قرار گرفتن کوله پشتي با توجه به خصوصيات فيزيکي پشت انسان بسيار مهم است و بدين منظور کوله پشتي هاي مدرن تماما قابل تنظيم از نظر ارتفاع و نحوه قرار گرفتن بر روي شانه تا کمر مي باشند. در تکنولوژي ساخت کوله هاي جديدتر حتي بند شانه آن ها قابل تنظيم به نسبت عرض شانه نيز است.
پس از تنظيم کوله پشتي موضوع پارچه هاي استفاده شده در آن ها و وزن خود کوله پشتي نيز مد نظر سازندگان قرار گرفته است. امروزه در ساخت کوله پشتي هاي جديد حتي روکش ضدباران نيز براي آن ها پيش بيني مي شود که در زير کوله در جيب مخصوصي به کوله پشتي نصب است و در مواقع ضروري مورد استفاده قرار مي گيرد.

کوله پشتي هاي فني که بيشتر مورد استفاده سنگ نوردان قرار مي گيرند ، همواره به طريقي ساخته مي شودند که کاملا تراز با عرض کمر انسان باشند تا به هنگام عبور از شکاف هاي باريک درست از همان نقطه اي که انسان قادر به عبور کردن است با همان کوله پشتي هم امکان عبور وجود ادشته باشد. براي اين کوله پشتي ها در کناره ، جيب قرار داده نمي شود.
از نکات ديگر در مورد کوله پشتي سهل بودن بند ها و سگگ هاي اتصالات آن است توليد کنندگان بيشتر سعي دارند از سگک ها واتصالاتي استفاده کنند که سرعت دست يابي به وسائل کوله پشتي افزايش يابد.

امروزه در کوله هاي جديد حتي يک زيپ فوق العاده براي دست يابي به وسط کوله پشتي قرار داده مي شود تا فرد در صورت لزوم از طريق آن زيپ بتواند وسيله مورد نظر را که در زير ساير لوازم است سريعا بردارد و نيازي به بيرون ريختن ساير وسائل نباشد. جيب ها در کوله پشتي نيز قابل توجه هستن و امروزه به نوع و نحوه قرار گرفتن آن ها توجه زيادي مي شود.کوله پشتي ها بر حسب فضاي داخل با واحد ليتر اندازه گيري مي شوند. بعبارتي واحد سنجش حجم کوله ليتر است.، مانند کوله 90 ليتري يا 45 ليتري اينکه يک کوهنورد چه وسائلي را در کوله خود قرار مي دهد و نوع و حخم وسائل چگونه است ، ارتباط مستقيم با تعداد روز هاي برنامه يک کوهنورد دارد. لازم است توجه کنيم که عبارت کوله دو روزه و يا سه روزه چندان جالب نيست ، چراکه ممکن است فردي براي برنامه دو روزه نياز به کوله پشتي 70 ليتري داشته باشد ولي فرد ديگري در همان منطقه براي اجراي برنامه سه روزه بتواند از کوله 50 ليتري هم استفاده کند. اين موضوع به وسايل قرار داده شده در داخل کوله پشتي مربوط مي شود که اين وسائل هر مقدار عاليتر باشند ، طبيعتا کم حجم تر با کارائي بالاتر است.

کوله پشتي يک روزه و يا کوله معمولي
در سفرهاي يک روزه و صخره نوردي کاربرد دارد کوچک است اما تعادل خوبي دارد. بعضي از وسايل رادر جيبهاي بيروني آن ميتوان قرار داد. براي حمل بار اضافي نيز امکاناتي دارد. بر روي شانه ها لايه نرمي وجود دارد. براي متعادل ماندن آن يک کمربند هم براي کمر تعبيه شده است.

کوله با بار اضافي آويزان
براي حمل بار سنگين ساخته شده است و ميتواند تعادل را خوب حفظ کند. بيشتر وزن آن روي رانها است. با فاصله در روي پشت قرار ميگيرد که اين باعث ميشود در روزهاي گرم شما راحت تر باشيد.
به ساختمان اصلي کوله پشتي ميتوان وسايل ديگري را هم اضافه کرد. همچنين گاهي بند گردني نيز اضافه ميشود که در حفظ تعادل هنگام حمل بار سنگين به ما کمک ميکند.

کوله پشتي کاملاً بسته شده بدون بار اضافي
براي تعادل بهتر بر روي پشت سوار ميشود و حمل آن در مانورها آسانتر است. اگر شما در پياده روي طولاني، دوچرخه سواري، اسکي، کوهنوردي مشکل داريد از Frame internal استفاده کنيد. اين کوله پشتي محکمتر بسته ميشود و امکان کج و نامتعادل شدن آن کمتر است. در پايان سفر وقتي که بار شما سبک تر شد، کيف را ميتوان مطابق با بار تنظيم کرد.

کوله شکل پذير
هم به عنوان کوله پشتي و هم به عنوان چمدان کاربرد دارد. با زيپ بسته ميشود. اين کيف براي چک کردن مفيد است مثلاً در فرودگاه براي بازديد وسايل، لازم نيست که بندها و حمايل آن را باز کنيم.

کوله مدل پک بورد
براي حمل وسايل خيلي سنگين مثل قايق موتوري يا کرجي استفاده ميشود. به دليل اينکه ميتوان هر چيزي را با تسمه به آن نصب و حمل کرد. اين مدل همچنين انعطاف پذير است.

انواع کوله پشتي
پک بورد
کوله يک روزه
کوله يک روزه مدل دار
کوله معمولي
کوله با بار اضافي
کوله بسته
کوله شکل پذير


کوله پشتي زنانه
خانمها بايد کوله پشتي مناسب با فيزيک بدنشان انتخاب کنند. مدل زنانه را بعضي از کارخانه ها مي سازند.

بلندي کوله پشتي
معمولاً زنان بالاتنه کوتاهتر نسبت به مردان دارند. کوله پشتي مردان و بندهاي قسمت رانها وزن آن را کم ميکند درحالي که شانه هاي زنان بيشتر بار را تحمل ميکنند.

حفظ و نگهداري بار روي شانه
خانمها معمولاً شانه هاي باريکتري دارند. حمايل تسمه هاي شانه ها مخصوصاً هنگام بالا و پايين رفتن بازو و دست ليز ميخورد. درنتيجه لايه هاي پهن آن، سينه را محصور ميکند.

تسمه پايين تنه
تسمه ران مردان براي اندام خانمها مناسب نيست زيرا در قسمت انتهايي در پايين تنه خانمها فرو ميرود.

انتخاب کوله
يک کوله مناسب بايد وزن را روي شانه ها و رانها تقسيم کند و مناسب با وسايل و احتياجات شما در سفر باشد.

خصوصيات کيف
حجم
برطبق احتياجات و هر وسيله اي که در سفر لازم داريد اندازه کوله مشخص ميشود. اين وسايل را در يک کيسه زباله بزرگ بريزيد و ارتفاع، طول و عرض آن را به اينچ يا سانتيمتر اندازه گيري کنيد. ترکيب اين اعداد در ابعاد اينچ مکعب يا سانتيمتر مکعب حجم کوله مورد نياز شما را نشان ميدهد.
اشخاص بالاتنه هاي متفاوتي دارند. ارتفاع از انتهاي گردن تا نشيمنگاه را بالاتنه گويند. کوله بايد متناسب و هماهنگ با ارتفاع بالاتنه شما باشد.

عرض پشت
کوله بايد به حد کافي باريک باشد. درحين پياده روي نوسان و تعادل کوله بايد به گونه اي باشد که شما را اذيت و محدود نکند.

تنظيم
بايد قرار دادن وسايل در کوله با تعديل و تنظيم باشد به طوري که حمل يک کوله پر از وسايل راحت باشد.

وسايل
يک کوله پشتي با بند و تسمه هاي خوب انتخاب کنيد.

(بند يا تسمه ران)
تسمه هاي راني و کمربندها بايد لايه لايه باشند. کمربندهاي تنظيم شده بايد در طرفين تعادل داشته باشد. وجود تعادل باعث ميشود که کوله روي کمر قرار گرفته به معده و شکم شما فشار وارد نکند. تسمه راني و کمري دو سوم وزن کوله را تحمل کند.

جيب ها
جيب ها را چک کنيد و حتماً جاي اضافي براي نگه داشتن وسايل داشته باشد.
کوله پشتي هاي جديد يک حالت منحني شکلي دارد که اين را ميتوان مناسب با پشت ازطريق نگهدارنده آلومينيومي آن تغيير داد.
يک کمربند لايه دار هم تعبيه شده است که با کمر منطبق ميشود و حدود دو سوم وزن کوله را به رانها منتقل ميکند و باقي وزن بين شانه ها و استخوان پشت تقسيم ميشود.


وسايل را چگونه در کوله پشتي جا دهيم؟
* هيچ وسيله سنگيني را روي پشت خود قرار ندهيد.
* اشياء و وسايل سبک و کوچک را در نايلون قرار دهيد تا ته کوله پشتي نيفتد و يا آنها را در جيبهاي کنار هم قرار دهيد.
اجسام سنگين را به صورت عمودي متناسب با سطح زمين در کيف قرار ميدهيم. اگر زمين نرم باشد داخل کيف اشياء سنگين را کمي بالاتر ميگذاريم. با اين کار مرکزثقل زمين بالا مي آيد و بيشتر وزن روي رانها مي افتد. اگر زمين ناهموار باشد يا ميدان ديد شما کم باشد اشياء سنگين را در ته کوله و نزديک بدن قرار ميدهيم. اين حالت بيشتر در اسکي، دوچرخه سواري و کوهنوردي استفاده ميشود. با اين کار مرکز ثقل زمين پايين قرار ميگيرد.
* توزيع يا تقسيم وزن در زنان نسبت به مردان متفاوت تر است. زنان در قسمت پشت و کفل سنگين تر هستند. بنابراين اشياء سنگين را بايد پايين تر قرار داد.
* لوازمي مثل نقشه ها، دوربينها، بطريهاي آب، قمقمه ها و مواد غذايي بايد دردسترس باشد. اينها را در جاي مناسبي مثل جيب ها و يا قسمتهاي دست يافتني قرار دهيد.
* لوازمي مثل لباسهاي خيس يا بطريهاي سوخت را بايد در نايلون پلاستيکي طوري قرار داد که احتمال نشت نباشد.
کوله پشتي ارتشي
براي حمل بارهايي که به يک طرف سنگيني ميکنند، استفاده ميشود. يک کمربند کمري و همچنين بندي که از جلو بسته ميشود. جهت حمل بارهاي اضافي بسيار مفيد هستند.

نگهداري کوله پشتي
براي رفع کردن عيب کوله پشتي قبل و بعد از استفاده آن را چک و بررسي کنيد.
بررسي کردن آن
* هيچ کدام از سگک ها گم يا کج نشده باشند.
* کمربندها و حمايل پاره نشده باشند.
* هيچ کدام از قسمتهاي کوله پشتي با کوله اصطکاک نداشته باشند. اين قسمتها شامل تبر يخ شکن و غيره ميباشد.
* کوله پشتي با خاکستر آتش سوراخ نشده باشد، قبل از استفاده از کوله پشتي تمام اين مسايل را چک و حل ميکنيم.

کيف حمل بار
اين نوع کيف سنگين معمولاً براي حمل چادرها، تيرهاي چادر و ظروف استفاده ميشود. اين اشياء سنگين وزن هستند بنابراين بايد کاملاً ثابت شده و سر نخورند. اين کيف کاملاً بسته ميشود و به راحتي در اتومبيل، پشت فرد، قايق، هواپيما، سورتمه و غيره قابل حمل است. همچنين به شکل کوله پشتي ميتوان آن را به پشت بست.

کوله مدل سر هندي
از پوست دباغي شده آهو ساخته ميشود. به صورت يک تکه است، بار بايد در قسمت باز و مقابل پا قرار بگيرد. پايه هاي پشتي به هم متصل هستند و در جلو پيشاني بسته ميشوند.

 

یکی از مهمترین عوامل در هدایت و رهبری یک  گروه کوهنوردی چگونگی ایفای نقش سرپرستی گروه می باشد. باهم مرور میکنیم سرپرستي وهدايت گروه

هدايت گروه دانستن وظايف يك سرپرست قبل از اجراي يك برنامه، در حين اجراي برنامه وبعد از اجراي برنامه مي باشد. اين مسووليت درتيم وبرنامه ها از اهميت ويژه اي برخوردار است. زيرا در واقع جان افراد تيم در دست اوست به اين دليل كه تصميم گيرنده نهايي سرپرست تيم است و اوست كه برنامه را هدايت مي كند وهمه افراد تيم از سرپرست تبعيت مي كنند وهمين طور نحوه اجراي برنامه تا حدود زيادي به سرپرست بستگي دارد.

نكته آغازين:

از زماني كه برنامه اي به ذهن يك فرد مي رسد وبا اجراي برنامه به عهده يك شخص گذاشته ميشود، مسووليت سرپرستي او نيزآغاز مي گردد وبدنبال آن شروع به برنامه ريزي و طراحي اجرايي آن مي نمايد. وظايف سرپرست به سه قسمت تقسيم مي شود:

 ۱.وظايف قبل از اجراي برنامه 

۲ .وظايف حين اجراي برنامه

 ۳.وظايف بعد از اجراي برنامه

 

وظايف سرپرست قبل ازاجراي برنامه

 قبل از طراحي برنامه بايد هدف از اجراي آن مشخص گردد وطبق آن برنامه ريزي گردد. هدف از اينكار، سازماندهي وانجام پيش بيني هاي لازم جهت اجراي موفقيت آميز ولذت بخش يك برنامه كوهپيمايي واجتناب از خطرات بالقوه كوهستان مي باشد. مي توان 3 عامل اصلي رابراي طراحي وبرنامه ريزي در نظر گرفت :

 1-طبقه بندي افراد

 2-طبقه بندي برنامه

 ۳-هزينه برنامه

 

 ۱- طبقه بندي افراد :

 تمام افــرادي كه خواهان شركت در برنامه هستند را مي توان طبقه بندي نمود. پس از طبقه بندي و باتوجه به توانايي هايشــان مي تــوان صعود ديــواره اي بلند را انتخـاب كرده ويا راهپيمايي در دشتي سرسبز ويا صعود قله اي را پيشنهاد نمود.يك سرپرست مي تواند برنامه را طبق خصوصيات افراد شركت كننده تعيين وطراحي كندويا بعد از تعيين برنامه ، نفرات خود رابراي برنامه طبق طبقه بندي آنها مشخص سازد. واقع گرايي در طراحي واجراي برنامه هاي كوهنوردي اصلي انكارناپذيراست. نبايد تحت تاثير احساسات به منظور تامين نظر دوستان، تسليم خواستهاي غيرمنطقي شده وتصميم گيري نمود. برخي گذشتهــا ويابلند پروازيهـاي غيرمعقــول مي توانند خطرآفرين باشند. توجه كافي به قابليتهاي افراد علاوه برتضمين سلامتي وموفقيت تيم، تجربه اي خوشايند و الگويي صحيح از يك صعود برنامه ريزي شده در ذهن تك تك شركت كنندگان به يادگار باقي خواهد گذارد .مي توان افراد رابرحسب موارد زير طبقه بندي نمود :

الف- تجربه

ب- توان ( روحي وجسمي)

ج- مسووليت پذيري

 

الف) تجربه :استمرار در كوهنوردي مي تواند باعث افزايش تجربه گردد. بديهي استهوش، دقت نظر، مطالعه وتبادل نظر باديگر كوهنوردان وافراد باتجربهمي تواند اين روند را سرعت بخشد. نبايد فرامــوش كرد كه هميشه ميزان تجربه هركوهنورد با سن و سالهاي فعاليتش رابطه ندارد بلكه كميت وكيفيت برنامه هاي موفق اجرا شده توسط وي وهمچنين عملكردش در برنامه هاي گذشته وحال بهترين شاخص تجربه اوست.

 تعداد افراد گروه بنا به شرايط و توانايي هاي سرپرست تعيين مي گرددكه بهتر است از 3 نفر كمتر نباشد وحداكثر از 10 نفر تجاوز نكند . 

 ب- توان : رابه دو قسمت تقسيم مي كنيم : توان روحي- توان جسمي منظور از توان روحي، آمادگي ذهني مطلوب جهت تحمل فشارهاي رواني ناشي از محدوديتهاي صعود است.  آمادگي روحي وجسمي مكمل يكديگرند ودراكثر مواقع ضعف در يكي باعث افت ديگري نيز خواهد شد.

 ج- مسووليت پذيري: لازمه شركت در گروههاي كوهنوردي، قبول مسووليت در حد توان وداشتن ديدگاه هاي جمع گرايانه مي باشد. افراد بايد از برخي خواستها وتمايلات خود به خاطر ديگران چشم پوشي نمايند وبه جاي تلاش براي موفقيت شخصي به دنبال كسب پيروزي گروهي باشند. معمولاً سرپرست يك گروه كوهنوردي، پرمسئوليت ترين فرد گروه است. درآخر طبقه بندي افراد سرپرست تيم مي تواند نفرات خود را براي برنامه مشخص سازد. اعم از اينكه برنامه از چه نوع درجه سختي و فني برخوردار است ومي تواند نفرات خود را برحسب تجربه و توانايي ها ومسووليت پذيري انتخاب كند. تعيين صحيح نفرات تيم نقش مهمي در اجراي موفق برنامه ايفا مي كند.

 درصورت لزوم يك سرپرست مي تواند برنامه هاي تمريني براي برنامه اصلي خود در نظر بگيرد، وبا اجراي برنامه هايي، شرايطي مشابه برنامه اصلي بوجود آوردتا در عين اينكه امادگي افراد را اعم از تجربه

، توانايي جسمي وروحي ومسووليت پذيري و... بالا مي برد، شناخت تقريباً كافي از نفرات شركت كننده براي انتخاب وهمچنين برخورد مناسب با آنهادر برنامه اصلي بدست آورد. اين تمرينات مي توانندهم در داخل شهر باشند وهم در كوهستان . بديهي است دشواري تمرينات به مرور از ساده به مشكل است. موفقيت دربرنامه هاي تمريني باعث مي شود گروه پيروزي را الگو قرار دهند. افزايش تجربه باعث افزايش توان روحي مي گردد.

 

2- طبقه بندي برنامه ها :

 برنامه هاي كوهنوردي را ميتوان برحسب موارد ذيل تقسيم بندي نمود ويك سرپرست مي تواند برحسب موارد زير برنامه خود را طراحي كند.

الف- مدت زمان اجرا

ب- فصل

ج- دشواري وسختي مسير (آشنايي با منطقه)

 

الف- مدت زمان اجرا:

 زمان بندي ومدت زمان اجراي هر برنامه اي را مي توان تخمين زد. اگر در محاسبـات دقت نكنيم احتمال دارد در اجراي برنامه با كمبــود وقت وزمان مواجه شده، مجبور شويم برنامه را ناتمام رها كرده ، بازگرديم. تخمين مدت زمان برنامه مي تواند از اهميت خاصي برخوردار باشدزيرا براساس آن مي توانيم مقدار تداركات لازم راباخود در برنامه ببريموبراي استفاده روزانه برنامه ريزي كنيم وهمينطور نفرات خاص خود راتعيين كنيم. هرقدر مدتزمان اجرا وتعداد روزها افزايش مي يابدنياز به پزشك وامكانات درماني ونيز برخي امكانات خاص نيز بيشتر مي شود.

 

ب- ارتفاع:

 تنوع قلل، ارتفاعات گوناگون وشرايط اقليمي مختلف كه برآنها حاكم است،كوهنوردان راملزم مي سازد تابرحسب توانايي تكنيكي (تيمي وفردي)وامكانات وابزاري كه در اختيار دارند، برنامه ريزي نمايند. با افزايش ارتفاع، دما، اكسيژن وفشار هوا كاهش يافته وصعود دشوارتر مي شود. به همين دليل بهتراست قبل از اقدام به صعود قلل مرتفع، سطح خود را درارتفاعات كمتر وشرايط آسان ترمحك زد و با آگاهي بيشتر نسبت به توانايي هاي خويش، عازم مناطق مرتفع شد. نبايد فرامش كرد كه در ارتفاعات هميشه محاسبات قبلي درست از آب در نمي آيد. چون در كوهستان تغييرات دماوشرايط جوي شديدتر وسريعترمي باشد، معمولاً آنهاكه خود راآماده ساخته اند، سالمتر وموفق ترند.

 

ج- فصل :

 اطلاع ازشرايط مختلف فصلهاي سال وتاثير آن بركوهستان از لحاظ شرايط جوي ، اختلاف اما وبارشها وهمچنين اطلاع از مسيرهاي صعوددر فصول مختلف از وظايف مهم يك سرپرست است كه با توجه به آنهاو محدوديتي كه بوجود مي آورندبرنامه ها را طراحي كند ودر حين اجرا ازآن موارد براي اجراي موفق برنامه استفاده كند. معمولاً مسيرهاي صعود در تابستان يك ساعت به سادگي طي مي شود، برفكوبي پرحجم وچندساعته زمستانه، مي تواند آن را تبديل به مسيري وقت گير وبسيار دشوار وخسته كننده نمايد. يال وسيعي كه چمنزاري زيباآن را پوشانده، در زمستان مي تواند مستعد ريزش بهمن باشد. نبايد فراموش كردكه هميشه تابستان ساده ترين وبهترين فصل صعود نيست. صعود كوه تفتان وياسنگنوردي دربيستون به لحاظ گرماي طاقت فرسا وكمبود آب مثال بارزي براين مدعا است:

 

د) دشواري وسختي مسير (آشنايي با منطقه) :

 به لحاظ ساختاري، قلل، رشته كوهها ومناطق مختلف، دشواري صعود يكساني ندارد. يك كوه ممكن است از مسيري بسيار سهل الوصول باشد واز جهتي ديگر نياز به زمان بيشتر، سنگنوردي ويا در زمستان به لحاظ تشكيل بهمني بزرگ بسيار دشوارتر وخطرناكتر باشد. پيش نياز برنامه ريزي به طرق زير صورت پذيرد :

 ۱- عزيمت به منطقه وشناسايي مسير مورد نظر از محل ويا يال نزديك به آن در زمان مناسب.

۲- عكسهاي شناسايي، گزارش برنامه هاي مكتوب، نقشه وكروكي منطقه ومسير.

۳- كسب اطلاعات از كوهنورداني كه قبلاً به منطقه رفته اند.

 درواقع بهتر است كوهنورد قبل از اقدام به صعود تا حد امكان مشكلات و محدوديتهاي مسير راشناسايي كرده وبداند با چه مسايلي مواجه خواهد شد. يقيناً شناخت مسير ومنطقه، عملكرد كوهنوردي را بهبود بخشيده واورا از لحاظ رواني قويتر مي كند واو را قادر مي سازد تا در زمان بروز مشكلات مخطراتي مانند، هواي خراب، گم كردن مسير، حوادث و ايمن ترين وساده ترين راه را انتخاب نموده وصحيح ترين تصميم را بگيرد . به لحاظ دشواري وياشرايط خاص برخي از مسيرها نمي توان تعدادنفرات رابه دلخواه مشخص نمود ومشكلات صعود، محدوديتهــايي را به گروه ديكته مي كند. درصعود با طناب يك گروه 2 نفره سريعتر از گروه3 نفره صعود مي كند. برنامه اي كه نياز به برفكوبي زيادي دارد، 4 نفرراحتر از يك گروه 3 نفره برفكوبي مي كنند و...

 

4- هزينه برنامه :

 معمولاً هزينه با مدت برنامه ارتباط مستقيم دارد. مهمترين مواردي كه هزينه هاي هر برنامه اي راتعيين مي كنند عبارتند از :

الف- تداركات

ب- حمل ونقل اعضاء وبارها

ج- وسايل خاص

 

الف- تداركات

 دربرنامه هاي كوتاه مدت دو روزه شايد اين مورد خيلي مهم جلوه نكند اما با افزايش روزهاي برنامه به يك يا چند هفته بطور قطع در هزينه وموفقيت تيم تاثير مي گذارد. تداركات مي بايد برحسب فصل وشيوه صعود تهيه گردد. كم بودن تداركات نسبت به مدت زمان برنامه ونيز ناقص ويانامرغوب بودن آنها مي تواندبه برنامه ويا گروه آسيب رساند وجلوي موفق اجرا شدن برنامه رابگيرد. بطور مثال اگرمقدار مواد غذايي زودتر از موعد مقرر اتمام برنامه تمام شود ويا اگر درزمستان كبريتها از نوع نامرغوب انتخاب وخريداري شوندويا خوب عايق بندي نشده ومرطوب شوند حتي با وجود هواي خوب وشرايط عالي همراهان صعود رابا مشكل جدي روبرو خواهند كرد. مي توان در برخي برنامه ها مقداري از تداركات را قبل از اجراي برنامه ودرشهر تهيه كرد وبقيه را در حين اجراي برنامه از شهرها، روستاها وياعشاير منطقه تهيه كرد. انتخاب مناسب مواد غذايي با توجه به مدت زمان برنامه، فصل ونيز در صورت امكان تقريباً متناسب با ذائقه اكثريت گروه مي تواند در تامين صحيح انرژي افراد موثر باشد وتاحدودي جلوي فشار زياد ناشي ازتلاش جسماني شديد در ارتفاع و سرما را بگيرد.  و نيز سرپرست برنامه بهتر است از وارد بودن نفرات درشيوه استفاده از برخي وسايل تداركاتي وعممي مانند چادر، چراغهاي خوراك پزيوروشناي وغيره كه در برنامه مي تواند آسيب رسان باشد مطمئن شود .

 

ب) حمل ونقل اعضاي گروه وبارها

 توجه به ساعات حركت وسايل عمومي بين شهري اعم از اتوبوس، ميني بوس، قطار وهواپيما مي تواند در انتقال بهتر وسيله حمل ونقلوايجاد تناسب وتعادل بين وقت وهزينه راهنماي خوبي باشد. در برخي موارد تعداد زياد نفرات هزينه را كاهش مي دهد. به طور مثال زماني كه گروه محدوديت زمان دارد ويا منطقه فاقد سرويس عمومي بوده ونياز به كرايه نمودن وانت، جيپ ويا ميني بوس باشد. معمولاً حجم باربرنامه هاي بلند مدت آنقدر است كه نفرات گروه ترجيح مي دهند از باربران محلي كمك گرفته ويا با چهارپاداران وارد معامله شوند.  

 

 هيچ وقت در كوه ندويد . 

 ج) وسايل خاص :

 برخي وسايل جزء وسايل كوهنوردي حساب نمي شوند. مانند يخ دان حمل مواد غذايي، قابلمه بزرگ كه گروه مي بايد آنها را تهيه كند.برخي ديگر برحسب اجراي برنامه ها نياز به وسايل خاص دارد مانند نور ويا چادر مخصوص ديوارهاي بلند، طناب ثابت و... به طور كلي ميتوان وظايف سرپرست را قبل از اجراي برنامه به صورت زير خلاصه كرد :

1-تعيين هدف برنامه

2- طراحي وبرنامه ريزي

 ۳- شناسايي منطقه مورد نظر

 4- پيش بيني مدت زمان اجراي برنامه

 5- تعيين نفرات شركت كننده در برنامه

 6- تعيين مسوول تداركات و مسئول فني ودر صورت لزوم برخي مسووليتهاي ديگر (مسئول مالي، امداد، راهنما و ...)

 7- تعيين نوع وسايل نقليه

 8- آگاه ساختن مسئولين گروه يا والدين ودوستان از كميت برنامه وتشكيل دادن يك يا چندين جلسه هماهنگی

 ۹- در صورت لزوم اجراي برنامه هاي تمريني

۱۰- كسب اطلاعات از وضعيت آب وهوا در طول اجراي برنامه

1۱- تخمين هزينه برنامه وبهينه سازي

1۲- كنترل تداركات برنامه و وسايل فني

1۳- اگر براي برنامه وسايل نقليه اي كرايه شده، كنترل واطمينان حاصل كردن از وضعيت فعلي آن وپيش بيني هاي لازم براي جاده ها

 ۱۴- اطلاع سرپرست ازبرخي مسايل افراد تيم بخصوص بيماريها .

 

وظايف سرپرست در حين اجراي برنامه :

بديهي است كه بخش مهم وظيفه يك سرپرست از لحظه برنامه آغاز مي شود، البته اين بدان معنا نيست كه بخش بعدي از اهميت كمتري برخوردار است. هرچه يك سرپرست قبل از اجراي برنامه پيش بيني هاي لازم راكرده باشد وبرنامه را به شكل خوبي طراحي كرده باشد در حين اجراي برنامه از فشار كمتري برخوردار است ومي تواند به راحتي برنامه ريزي خود رابه اجرا درآورد. واين قسمت از آن جهت مهم است كه از اين لحظه به بعد جان وسلامتي افراد گروه تاحدود زيادي در دست سرپرست است ونيز بتواند برنامه اش را طبق برنامه ريزقبلي وموفق اجرا كند. در آغاز برنامه اوضاع روحي وجسمي نفرات وهمچنين كوله و وسايل آنهاونيز وسايل عمومي رابايد كنترل كرد تادرحين اجراي برنامه مورد و يامشكلي براي گروه پيش نيايد. آگاهي از كل اوضاع در حال جريان وكنترل آنها مي تواند جلوي خسارت زدن به برنامه را بگيرد دربرخي موارد گرفتن راهنماي محل وباخبر شدن از اوضاع عمومي منطقه ضرورت پيدا مي كندولي هميشه نمي توان به گفته ها و اطلاعات محل يان اطمينان كرد بخصوص از بابت زمانبندي هاي برنامه، اما درعين حال بايد به عقايد ورسوم آنها احترام گذاشت وافراد گروه را از اين بابت توجيه كرد. مسيريابي وشناسايي معابراز روي نقشه واطلاعات قبلي گاه در برنامه ها ضرورت پيدا مي كنند واز آن جهت يك سرپرست بايد به اين فنون آگاهي داشته باشد. پيدا كردن محلهاي مناسب براي زمانهاي استراحت وشب ماني وكمپينگ در احياي انرژي ورفع خستگي گروه موثر است ونيز تنظيم زمانهاي استراحت بموقع وكنترل آنها در اين مورد نقش مهمي را داراست. انتخاب صحيح نفرات براي مسووليت جلودار وعقب دار گروه بدين صورت كه اين نفرات از افراد برجسته وقوي گروه باشندتا بتوانند ريتم مناسبي براي حركت گروه به وجود آورند ونيز اين امكان را به سرپرست بدهند تا نظم خوبي براي تيم به وجود آورد وبتواند ابتداوانتهاي گروه را كنترل نمايد. نظارت بر كار مسئوليتي كه براي برنامه تعيين شده، اعم از جلودار،عقب دار، مسئول فني، تداركات، مالي، گزارش نويس و... از وظايفمهم سرپرست است. يك سرپرست بايد درطول برنامه اطلاع دقيقي از وضعيت روحي وجسمي افراد داشته باشد ونيز از وضعيت امكانات آنها از بابت كوله ومواد غذايي وآشاميدني هاو... باخبر باشدتاموقع لزوم تدابير لازم رابه كار برد. سرپرست يك تيم مي تواند اين توانايي را داشته باشد كه در گروه خود بين افراد ارتباط برقرار كندونيز اگر خود سرپرست بتواند اين ارتباطرا بين خود واعضاء قويتر سازد در كيفيت اجراي برنامه تاثير مثبت خواهد گذاشت. ايجاد نظم وهماهنگي وكنترل ريتم حركت گروه ونظارت برحركت افراد وجلوگيري از پراكندگي آنان بهترين صعود را به وجود خواهد آورد. برخورد مناسب سرپرست با افراد گروه بر روحيه تيم تاثير بسياري خواهد گذاشت. هر عكس العملي از جانب او در نظر افراد جلب توجه خواهد كرد مانند چهره شاد، عبوس، نگران، گرفته ويا آرام و... كه تيم از آن تاثير مي گيرد واحساس شادماني، نگراني، دلهره و يا آرامش خاطر را در گروه به وجود آورد . بخصوص در مواقع دشوار وخطرناك كه توان روحي وجسمي افراد ممكن است تقليل يابد نقش سرپرست در اين مورد بسيار مهم خواهد بود و تعيين كننده. تشويق ها و روحيه دادن ها و آرام كردن گروه در مواقع بحراني باعث خواهد شد تيم سلامت و شاداب برنامه رابه اتمام رساند.

 

وظايف سرپرست بعد از اجراي برنامه

 معمولاً وظايف سرپرست با خاتمه برنامه تمام نمي شود، بلكه برخي كارها است كه بعد از اجراي برنامه سرپرست بايد به آنها توجه داشته باشد. دادن گزارش برنامه با نقشه و كروكي دقيق وبا پيگيري كار نويسنده گزارش برنامه به گروه از آنجمله است. پيگيري موارد مالي وبرخي تصميمات درباره انها ونيز برخي تداركاتباقي مانده . اطلاع حاصل كردن از اوضاع وسلامت افراد بعد از خاتمه برنامه . پيگيري وسايل فني وعمومي برنامه وكنترل كردن آنها وبازگرداندنشان به گروه يا صاحبانشان . درصورت تمايل برگزاري جلسه پيشنهادات وانتقادات وبحث در مورد برنامه و... بنابراين مي بينيم كه چه مسئوليت سنگيني برعهده سرپرست برنامه قراردارد.و ازهنرهاي يك سرپرست اين است كه بتواند برخي مسئوليتهارابه شكل صحيحي بين نفرات گروه تقسيم كند وخود مانند يك مدير بركارآنهانظارت وكنترل داشته باشد وبه آنها جهت و سو دهد. افرادي كه براي اين مسئوليتها برگزيده مي شوند بايد هر لحظه سرپرست برنامه را در جريان كارها قرار دهند وگزارشي دراختيار سرپرست قرار دهندتا او بتواند طبق آنها آمار دقيق تداركات رابداند ونيز تهيه تداركات برنامه بايد زير نظر سرپرست باشد وبراي استفاده از آنها وتعيين مقدار سهميه روزانه (به خصوص غذايي) درطول مدت برنامه باسرپرست هماهنگي شود. در حين صعود درصورت برخورد بامسيرهاي فني، مسئول فني برنامه مسئوليت تيم را به عهده مي گيرد. بديهي است خود سرپرست مي تواند مسئول فني هم باشد. ممكن است سرپرستي بخواهد تمام مسئوليتها را خود به عهده بگيرد دراين صورت سرپرست بايد از تبحر خاصي برخوردار باشد تا بتواند هم از عهده مسئوليتهايش برآيد وهمچنين وظيفه سرپرستي را خوب انجام دهد ولي اگر غير از اين باشد خستگي وفشار شديدي رابايد تحمل كند كه اين باعث مي شودتمركز روي برنامه از بين برود وكنترل برنامه با مشكل مواجه شود ودربرخي مواقع با خطر روبرو شود.

 برگزيدن كمك سرپرست مي تواند كمك ومشاور خوبي براي سرپرست باشد ونيز اگر احياناً اتفاقي براي سرپرست تيم رخ دهد تيم دچار مشكل نشود وفردي وجود داشته باشد كه اين مسئوليت رابه عهده بگيرد. دربعضي موارد آزاد گذاشتن برنامه وافراد مي تواند درجذابتر كردن برنامه موثر باشد به شريط كه سرپرست توانايي كنترل و جمع و جور كردن آن را داشته باشد ، بديهي است كه اين مورد درشرايط خوب برنامه و منطقه امكان پذير است وهمين مورد در شرايط دشوارتر مانند: مه، مسيرهاي صخره اي ويابهمن خيز مي تواند جان افراد رابه خطر اندازد.

 

ويژگي هاي سرپرست :

 آشناي با اصول ابتدايي كوهنوردي و سنگنوردي و يخ وبرف و همچنين گذراندن برخي دوره ها از جمله جهت يابي، هواشناسي، خطرات كوهستان، نقشه خواني، تغذيه، كمكهاي اوليه و... كنترل رواني وروحي خود در طول برنامه تجربه شركت در چندين برنامه كوهنوردي، اخلاق شناخت از خود (نقاط قوت وضعف، جسمي، روحي و...) انعطاف پذيري، مشورت با افراد ويابرخي از آنها وتصميم گيري نهايي توسط خودش، اصرار نورزيدن بي مورد براجراي كامل برنامه درصورت غيرممكن بودن ويا احتمال خطر. درهنگام خطر خونسرد، قاطع وسريع باشد. بايدآمادگي تحمل سخت ترين شرايط را داشته باشد. واقع گرايي وتابع احساسات نشدن.برخوردار بودن از توانايي روحي وجسمي بالاتاحدودي توان خلاقيت ومدير ومدبر بودن وقدرت كنترل قابليت پذيرش انتقاد ويا پيشنهاد از جانب افراد گروه درآخربايد اين مورد رادرنظربگيريم كه هميشه نمي توان يك سرپرست كامل بود وامكان خطا واشتباه وجود دارد ونبايد به خود غره شد وبرنامه هايي اجرا كرد وافرادي رابا خودبرد كه از حد توان خارج است. بايد حد وحدود تواناييهاي خود رابدانيم وآن راقبول كنيم وبرطبق آن برنامه ريزي كينم ، زيرا اگر خداي نكرده اتفاقي در برنامه اي كه ماسرپرست آن هستيم بيفتد موجب پشيماني ها ومسايل جبران ناپذيري خواهد شد چه بسا كه كوهنوردانبه همين دلايل كوهنوردي را كنار گذاشته اند.

 

 

كوههاي مريخي ايران

حدود 40 تا 50 كيلومتر پس از چابهار به سمت بندرگواتر، كوههايي در سمت چپ جاده نمايان مي‌شود كه به كوههاي مينياتوري يا مريخي معروفند. وجود اين كوهها با توجه به منظره كاملا متفاوتي كه در سمت راست جاده و رو به‌سوي دريا وجود دارد، باعث مي‌شود تا يكي از زيباترين جاده‌ها و مناظر طبيعي استان سيستان و بلوچستان به‌وجود آيد كه به دليل عدم معرفي، كمتر مورد بازديد قرار گرفته‌اند. اين كوهها كه از منحصربه‌فردترين كوههاي ايران است، به ثبت و حفاظت محيط زيست نيز در نيامده‌اند تا لااقل از اين طريق نامش در فهرست مناظر زيبا و بي‌نظير ايران به‌جا گذاشته شود.
كوه‌هاي مريخي مناظري از کوههاي کره ماه را براي انسان تداعي مي‌کنند و جنس رسوبي آنها و همچنين فرسايش خاص كوهها موجب ايجاد شيارها و تراش‌هاي زيبايي شده است که گويي نقاشي ماهر آنها را به تصوير کشيده است. اين کوه‌ها كه چاک چاک هستند و شکل‌هاي نامانوس دارند و فاقد پوشش گياهي هستند و به خاطر غيرعادي بودن‌شان، در سال‌هاي اخير و در ميان گردشگران، به کوه‌هاي مريخي شهرت يافته‌اند، نمونه‌هاي بدبوم (بدلند)هستند که پديده بوم‌شناختي ويژه‌اي است.
رنگ تقريبا سفيدرنگ کوه (چيزي ميان طوسي و سفيد) با واريزه‌هاي بسيار در پاي ‌آن، وجود گرما و حرارت و شرجي هوا و رطوبت نسبتا بالا و سوي ديگر آن دريا که به‌اين منظره آغوش گشوده است، مناظري رويايي و تخيلي را در ذهن بيننده پديد مي‌آورد. همين منظره منحصربه‌فرد كه جاده چابهار – گواتر آن را به دو نيم تقسيم كرده، باعث شده تا اين جاده به يكي از زيباترين جاده‌هاي ايران تبديل شود. يك‌سو كوه‌هاي مخروطي مريخي با آن رنگ خاكستري خيال‌انگيز و سوي ديگر درياي سبز و ماسه‌هاي اندكی سرخ با درختچه‌هاي بياباني در كرانه آن.
دشت كه در ميان جاده آبگير مي‌شود، تالاب‌هايي را پدپد مي‌آورد، كه در سوي دريا صورتي است و در سوي كوه خاكستري مايل به سفيد. جايي كه به آن تالاب صورتي مي‌گويند. اين جاده كه با سراشيبي‌ها و سربالايي‌هاي بسيار، نمايان شدن گاه‌به‌گاه دريا در سمت چپ و نظاره منظره از ارتفاع، از جاذبه‌هاي خاص گردشگري در استان سيستان و بلوچستان است.
رشته کوه‌هاي مريخي که فقط در مناطق جنوبي استان سيستان و بلوچستان واقع شده است، توانسته ترسيم‌گر يک جاذبه طبيعي زيبا باشد. اين کوه‌ها در زمان‌هاي گذشته به زيرخروارها خاک مدفون بوده و امروزه با گذشت زمان‏، مشاهده مي‌شوند. در اثر تغييرات جوي و آب و هوايي و باران‌هاي موسمي‏، خاک‌ها از روي آنها به دامنه‌ها ريخته شده و چهره اصلي اين کوه‌ها نمايان شده است.
در پهنه بعضي از اين کوه‌ها مشاهده مي‌شود که برخي مواقع ارتفاع آنها تا پنج متر مي‌رسد و در ديگر نقاط اين بيابان‌ها بعضا بلندي آنها تا 100 متر و حتي بيشتر هم ديده مي‌شود. جنس اين پديده از مقاومت خاصي برخوردار است، به‌طوريکه بالا رفتن از آن به مثال بالا رفتن از صخره است.
شکل‌هاي نامانوس اين پديده‌ها، ناشي از فرسايش سريع در برابر باد و باران است که بر خلاف فرسايش‌هاي آرام و طبيعي، مهلتي براي رويش گياهان باقي نمي‌گذارد و سرزمين را دندانه دندانه و پر از لبه‌ها و چاک‌ها نشان مي‌دهد. همچنين، مقاومت نايکسان لايه‌هاي زمين، در اين منطقه‌ها گاه سبب شکل‌گيري ستون‌هايي با کلاهک‌هايي بر سر يا کوه‌هايي که گويي با چاقو سر آن‌ها را بريده‌اند، مي‌شود.
با رسيدن به دهكده صيادي "تيس" منظره كوه‌هاي مريخي در كنار جاده به پايان مي‌رسد. قدمت اين روستا به 2500 سال قبل مي‌رسد و در كتاب فتوحات اسكندر مقدوني بعنوان تيز مشهور بوده و به مرور زمان به تيس تبديل شده است. تيس بندر تجاري فعالي بوده است كه بوسيله مغول‌ها ويران شده است.